Đừng có bất cứ ý niệm đố kỵ
về bất kỳ sự kiện to lớn nào trong luân hồi.
Hãy quán sát các giới luật trang nghiêm và không vấy bẩn
điều mà con người và chư thiên sẽ dâng những món cúng dường siêu việt.
Chúng ta không nên có, dù là nhỏ nhất, các ý niệm đố kỵ với những sự kiện và của cải sáng chói trong quá trình luân hồi. Thay vào đó, chúng ta cần cẩn thận quán sát các giới luật không cấu nhiễm – điều mà con người và chư thiên dâng những cúng phẩm siêu việt.
Với những ai mong muốn phá vỡ vòng luân hồi và đạt đến giải thoát, danh tiếng vinh quang, sức mạnh và những ham muốn tuyệt diệu hoàn toàn vô nghĩa và đừng khuấy động bất cứ đố kỵ hay ham muốn nào với chúng. Họ xem những chiếc điện thoại di động xa xỉ và lâu đài như thể chúng là các đối tượng trong một giấc mơ, ảo ảnh hay bong bóng. Họ không phải chỉ nói đãi bôi mà thực sự cảm thấy rằng, Tam giới giống như ngôi nhà bốc cháy không có bất cứ hỷ lạc tạm thời nào. Họ là những vị với tâm xả ly thực sự.
Tuy nhiên, ban đầu, nhiều người giống như Sundarananda (Tôn Đà La Nan Đà). Thật sự rất khó để không có những mong mỏi và tham luyến với luân hồi. Nhưng chúng ta chắc chắn sẽ biết về tính bất ổn của luân hồi và sẽ phát khởi sự xả ly trong mình nếu nghiên cứu những giáo lý nhờ thói quen lâu dài. Với chúng ta, không có cách tiếp cận nào tốt hơn việc quán chiếu rằng: Đầu tiên, thật khó để sinh làm người. Thứ hai, cuộc đời đó là vô thường. Thứ ba, lỗi lầm của luân hồi và thứ tư, luật nhân quả là chân thật. Sau khi đã quán chiếu bốn thực hành sơ khởi phổ thông này, sự xả ly sẽ sinh khởi một cách chắc chắn trong dòng tâm thức.
Đại đạo sư Tsongkhapa giảng giải trong Những Giáo Huấn Căn Bản Của Phật Giáo rằng: “Rốt cuộc mong ước xả ly là gì? Sau khi chúng ta đã tinh tấn thực hành bốn pháp tu sơ khởi phổ thông được nhắc đến ở trên, chúng ta sẽ không còn mong mỏi sự lộng lẫy thế gian, chẳng hạn của cải, danh tiếng và quyền lực – không mong mỏi dù chỉ trong một phần của giây. Chúng ta chỉ muốn giải thoát bất kể ngày đêm giống như một tù nhân muốn được phóng thích. Bất cứ khi nào chúng ta đạt được trạng thái như vậy của tâm, chúng ta đã phát khởi sự xả ly chân thực”.
Dĩ nhiên, yêu cầu về việc không thèm muốn sự lộng lẫy thế gian dù chỉ trong “một phần của giây” là tương đối nghiêm ngặt và rất khó đáp ứng, đặc biệt với những con người bình phàm như chúng ta. Chúng ta có thể cảm thấy rằng mọi thứ bình phàm trong luân hồi đều vô nghĩa và sự xả ly có thể khởi lên tức thì khi đang lắng nghe bài giảng sáng tỏ của bậc đạo sư trong giảng đường. Nhưng không lâu sau buổi giảng, lòng tham của chúng ta lại khởi lên khi chúng ta gặp những đối tượng ham thích trên đường. Sự xả ly ngắn ngủi của chúng ta lập tức bị dập tắt. Điều này là rất phổ biến với con người bình phàm. Nhưng chúng ta cần biết rằng một người chân thành mong cầu giải thoát cần phải vỡ mộng với những ân phước như danh tiếng và địa vị xã hội trong cõi người và trời. Chỉ với tư duy như vậy mà người ta mới trở thành hành giả Phật giáo đích thực.
Đã phát khởi sự xả ly, chúng ta cần thọ nhận và giữ gìn sự trang nghiêm của toàn bộ thế gian, điều mà con người và chư thiên cúng dường: các giới luật không cấu nhiễm. Các giới luật là nền tảng của mọi công đức. Biệt Giải Thoát Kinh nói rằng, “Giới luật dẫn chúng ta đến cõi lành, giống như cây cầu đưa chúng ta qua sông”. Sẽ là không thích hợp nếu hành giả Phật giáo đeo những trang sức như hoa tai và vòng tay [xa xỉ]. Nhưng một hành giả với giới luật thanh tịnh, sức trang hoàng trang nghiêm nhất, xứng đáng với sự đỉnh lễ, thờ phụng và cúng dường từ hữu tình chúng sinh trong cõi người và trời.
Mỗi hữu tình chúng sinh có căn cơ khác nhau và quán sát những giới luật khác nhau. Nếu bạn có tâm xả ly mạnh mẽ hơn, bạn có thể đi theo con đường xuất gia để giữ gìn giới luật Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Sa Di hay Sa Di Ni. Nhưng nếu điều kiện vẫn chưa sẵn sàng để bạn rời nhà và bước vào đời sống tu viện, ít nhất, bạn cần giữ gìn giới luật của cư sĩ Phật giáo hay thọ giới quy y để quán sát giới luật dựa trên sự xả ly. Thật khó khăn để các công đức khởi sinh nếu tinh túy của bất kỳ giới luật nào cũng đều chẳng thể được tìm thấy trong dòng tâm thức của bạn. Thư Gửi Vua Gautamiputra nói rằng: “Giới luật giống như đất lớn, từ đó mọi công đức mọc lên”. Đất là nền tảng của mọi sự sống trên thế gian. Tương tự, mọi công đức sinh ra từ nền tảng của giới luật. Nếu chúng ta không thọ nhận và gìn giữ ít nhất một giới, sẽ thật khó để chúng ta tái sinh làm người hay trong các cõi lành. Bởi vậy, điều quan trọng với mọi người, đặc biệt là một Phật tử đã quy y Tam Bảo, là quán sát các giới luật và thực hành sự tự hạn chế với những kỷ luật như vậy.
Đức Khenpo Sodargye Rinpoche
Trích Đạo ca chiến thắng của Kyabje Jigme Phuntsok Rinpoche